Hands-on!
Intensief aan de slag met hardnekkige angst- of dwangklachten
‘Hands-on!’ is een korte, intensieve exposure behandeling in de thuissituatie voor jongeren met hardnekkige angst- of dwangproblemen. ‘Hands-on!’ staat voor ‘alle hens aan dek!’. In deze behandeling bundelen jongeren, ouders en behandelaren hun krachten om een doorbraak te creëren in het overwinnen van angst- of dwangproblemen.
Voor wie?
Hands-on! Is ontwikkeld voor jongeren (van ongeveer 10 t/m 18 jaar) met hardnekkige angst- of dwangklachten, en hun ouders, die intensief aan de slag willen om de angst- of dwangproblemen aan te pakken.
De behandeling
‘Hands-on!’ is een kort, intensief behandelprogramma. Dat wil zeggen dat er gedurende een korte periode (4 weken) intensief wordt geoefend om de angst- of dwangproblemen aan te pakken. De jongere, zijn of haar ouder(s), en een team van behandelaren werken gezamenlijk aan het opstellen van een plan van aanpak en gaan vervolgens met elkaar aan de slag. De behandeling is hoofdzakelijk gebaseerd op exposure (met responspreventie). Ook andere steunfiguren en schoolprofessionals kunnen betrokken worden bij het plan.
‘Hands-on!’ bestaat uit drie fasen: de voorbereidende fase, de intensieve behandelfase en de consolidatiefase.
Fase 1: De voorbereiding
In deze fase maken de jongere en de ouders met de behandelaren een plan voor hoe ze in fase 2 gaan oefenen om de angst- of dwangproblemen aan te pakken. Als deze oefeningen (deels) op school plaatsvinden, zullen schoolprofessionals hier ook bij betrokken worden. Er wordt gezamenlijk een gedetailleerd plan opgesteld van hoe de exposure oefeningen eruit zullen zien, wat ieders rol daarbij is en hoe de dag zal verlopen. Het uitgangspunt voor het plan zijn de doelen die de jongere wil bereiken. Als iedereen achter het plan staat, kan begonnen worden met de exposure (fase 2). Deze fase beslaat drie weken.
Fase 2: Aan de slag!
In deze fase vindt de daadwerkelijke behandeling plaats, waarbij exposure (met responspreventie) centraal staat. Hier wordt vier weken de tijd voor genomen. De behandelaren gaan zo nodig dagelijks, 1 tot 2 keer per dag, naar de jongere toe om samen exposure oefeningen te doen die aansluiten bij de doelen die de jongere heeft opgesteld. De oefeningen vinden zoveel mogelijk plaats daar waar het probleem zich voordoet en op het moment dat het probleem zich voordoet. De aanwezigheid van de behandelaren wordt gedurende de vier weken afgebouwd. De jongere oefent om het steeds meer op eigen kracht te doen met ondersteuning van de ouders en eventueel andere steunfiguren. Elke week vindt een evaluatie plaats met de betrokkenen en wordt het plan voor de daaropvolgende week nader uitgewerkt.
Fase 3: Consolidatie
De laatste fase staat in het teken van consolidatie. In deze fase zijn de afspraken weer op de polikliniek. De therapeut ondersteunt de jongere en de ouders in het bestendigen van het geleerde. Deze fase duurt twee weken.
Samenwerking met de ouders
Bij Hands-on! wordt intensief samengewerkt met de ouders. Ouders zijn betrokken bij de totstandkoming van het plan en ondersteunen de jongere tijdens de behandeling.
Daarnaast zijn er wekelijkse sessies met de ouders. De sessies zijn gebaseerd op principes uit het Verbindend Gezag. Het gaat over ondersteunend ouderschap, waarbij ouders leren om aan de ene kant hun steun aan het kind te vergroten en aan de andere kant de (niet-helpende) aanpassingen die zij doen als reactie op de angst of dwang bij hun kind, te verminderen. In deze sessies wordt gebruik gemaakt van het boek ‘Doorbreek angst en dwang bij je kind’ van Eli Lebowitz. In dit boek, geschreven voor ouders, wordt de ‘SPACE’ aanpak beschreven: Supportive Parenting for Anxious Childhood Emotions. Dit boek wordt samen met de ouders doorlopen, waarbij de doelen van de jongere binnen Hands-on! leidend blijven en met de ouders wordt gekeken hoe zij de jongere hierin kunnen ondersteunen.
Onderzoek naar Hands on!
Hands-on! is ontwikkeld en onderzocht bij Accare. Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van Stichting tot Steun VCVGZ.