Barbara van den Hoofdakker
Bijzonder hoogleraar
Barbara van den Hoofdakker is bijzonder hoogleraar op het gebied van de behandeling van kinderen met gedragsproblemen. Haar leerstoel is gevestigd bij de afdeling Klinische Psychologie en Experimentele Psychopathologie van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij is hoofd van de onderzoeksgroep Gedragsproblemen bij het Accare Child Study Center, afdeling Research, en werkt als klinisch psycholoog en cognitief gedragstherapeut op de polikliniek van Accare in Groningen.
Biografie
Barbara werkt sinds 1993 bij Accare. Zowel in de klinische praktijk als in het wetenschappelijk onderzoek gaat haar interesse uit naar de behandeling van gedragsproblemen (waaronder ADHD) bij kinderen. Ze vindt het belangrijk om de zorg voor kinderen en jongeren te verbeteren door aanbevelingen die voorkomen uit wetenschappelijk onderzoek te implementeren in de praktijk. Barbara draagt daarom regelmatig bij aan de ontwikkeling van landelijke en internationale richtlijnen en praktijkstandaarden. Sinds ze bij Accare werkt heeft ze verschillende functies vervuld, waaronder die van inhoudelijk manager van de afdeling ADHD, gedragsstoornissen en tics, en, tot op heden, die van voorzitter van de kennislijn ADHD en gedragsstoornissen. Van 2013 tot 2025 combineerde ze haar onderzoeks- en klinische werkzaamheden met de functie van hoofdopleider van de Groningse post-masteropleiding tot gezondheidszorg (GZ) psycholoog en (sinds 2019) de functie van waarnemend hoofdopleider van de post-masteropleiding tot klinisch psycholoog.
Publicaties
Editorial Perspective: The challenge of evaluating ADHD parenting interventions - towards a hybrid approach
Mechanisms of Change in a Self-Help Parenting Program for Child Behavioral Difficulties: the Role of Unsupportive Parenting
Have parenting programs for disruptive child behavior become less effective?
School-Based Interventions for Children with Behavioral Difficulties: Inconsistent Implementation of Evidence-Based Practices
Medication adherence and persistence in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): a systematic review and qualitative update
Neurofeedback for Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: A Systematic Review and Meta-Analysis
Innovations in Practice: Brief behavioral parent training for children with impairing ADHD characteristics - a pilot study
Frontline Staff and Trainer Perspectives on Implementing and Adhering to Positive Behaviour Support in Intellectual Disabilities Care: A Mixed-Methods Study
Long-Term Effectiveness of Off-Label Risperidone Treatment in Children and Adolescents: A Randomized, Placebo-Controlled Discontinuation Study
ADHD medication adherence reduces risk of committing minor offenses in adolescents
Medicamenteuze behandeling van ADHD bij kinderen en jongeren: een wetenschappelijk onderbouwde aanpak
Components of Behavioral Parent Training for Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: A Series of Replicated Single-Case Experiments
The Relation Between Classroom Setting and ADHD Behavior in Children With ADHD Compared to Typically Developing Peers
Review: Which components of behavioral parent and teacher training work for children with ADHD? - a metaregression analysis on child behavioral outcomes
Components of Behavioral Parent Training for Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: A Series of Replicated Single-Case Experiments
Parental rejection in early adolescence predicts a persistent ADHD symptom trajectory across adolescence
Kinderen en jongeren met ADHD hebben soms problemen met hun omgeving. Eerder is gevonden dat opvoeding samenhangt met ADHD. Meestal verminderen of verdwijnen ADHD symptomen gedurende de puberteit. Echter sommige jongeren blijven last hebben van ADHD symptomen. We wilden weten of er een verband is tussen de manier waarop jongeren de opvoeding van hun ouders ervaren en het blijven bestaan van...
To prompt or to praise? Effective components of behavioral parent training for children with attention-deficit/hyperactivity disorder and the role of attachment
Clinicians' Adherence to Guidelines When Initiating Methylphenidate Treatment
Exploring the association of staff characteristics with staff perceptions of quality of life of individuals with intellectual disabilities and challenging behaviours
Withdrawing methylphenidate in relation to serum levels of ferritin and zinc in children and adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder
Facial emotion recognition impairment predicts social and emotional problems in children with (subthreshold) ADHD
Which factors determine clinicians' policy and attitudes towards medication and parent training for children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder?
An Individual Participant Data Meta-analysis: Behavioral Treatments for Children and Adolescents With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder
Gedragstherapeutische interventies en medicatie behoren tot de effectief bevonden behandelmogelijkheden bij ADHD. Wanneer een gedragstherapeutische interventie geïndiceerd is, blijkt dat vooral kinderen met ernstige kenmerken van ADHD, kinderen met (kenmerken van) een gedragsstoornis en kinderen met ADHD van alleenstaande ouders erbij gebaat zijn om zo snel mogelijk gedragstherapeutische...
Effectiveness of Specific Techniques in Behavioral Teacher Training for Childhood ADHD Behaviors: Secondary Analyses of a Randomized Controlled Microtrial
Cost-Effectiveness and Cost Utility of Treatment of Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: A Systematic Review
Attachment Representations in Children with and without Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD)
Effectiveness of Specific Techniques in Behavioral Teacher Training for Childhood ADHD: A Randomized Controlled Microtrial
Home-based parent training for school-aged children with attention-deficit/hyperactivity disorder and behavior problems with remaining impairing disruptive behaviors after routine treatment: a randomized controlled trial
De behandeling van kinderen met ADHD bestaat meestal uit oudertraining en/of medicatie. Als dat onvoldoende helpt wordt vaak een thuisbehandeling gestart. Er komt dan een behandelaar bij het gezin thuis om samen met de ouder(s) en het kind te werken aan de problemen die ouders thuis met hun kind ervaren.We onderzochten de werkzaamheid van een nieuw ontwikkelde gedragstherapeutische...
The Validity of Teacher Rating Scales for the Assessment of ADHD Symptoms in the Classroom: A Systematic Review and Meta-Analysis
Meta-analysis: Which Components of Parent Training Work for Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder?
Gedragstherapeutische oudertraining werkt goed voor kinderen met ADHD. Deze behandeling bestaat doorgaans uit veel verschillende technieken, en het is nog onduidelijk welke van deze technieken beter of minder goed werken. Dat onderzochten we.
The importance of achieving long-term treatment effects in ADHD
Effects of methylphenidate on executive functioning in children and adolescents with ADHD after long-term use: a randomized, placebo-controlled discontinuation study
Methylfenidaat (beter bekend als Ritalin of Concerta) kan de informatieverwerking (zoals aandacht en geheugen) van kinderen en jongeren met ADHD verbeteren. Het is nog onduidelijk of methylfenidaat na lang gebruik (meer dan 2 jaar) hierop nog steeds een effect heeft.
Guideline Adherence of Monitoring Antipsychotic Use for Nonpsychotic Indications in Children and Adolescents: A Patient Record Review
Antipsychotica (zoals risperidon) worden vaker bij kinderen en jongeren voorgeschreven. De medicatie wordt dikwijls gegeven voor andere problemen dan waarvoor de antipsychotica oorspronkelijk zijn ontwikkeld (zoals psychosen). Dit wordt ‘off-label’ gebruik genoemd. Bijvoorbeeld gebruik ervan bij gedragsproblemen en agressie, prikkelbaarheid, autistische symptomen, angst en tics. Antipsychotica...
Effectiveness of Specific Techniques in Behavioral Teacher Training for Childhood ADHD: A Randomized Controlled Microtrial
Non-pharmacological interventions for challenging behaviours of adults with intellectual disabilities: A meta-analysis
Als onderdeel van het onderzoek IBIS hebben we bekeken wat er al bekend is over behandelingen zonder medicatie van moeilijk verstaanbaar gedrag bij mensen met een verstandelijke beperking. Er zijn heel veel van dat soort behandelingen. Of deze behandelingen goed werken is helaas onduidelijk.
Effects of Discontinuing Methylphenidate on Strengths and Difficulties, Quality of Life and Parenting Stress
Prescribing antipsychotics in child and adolescent psychiatry: guideline adherence
Are parental changes related to improvements in preschool children's disruptive behaviours?
ADHD symptoms across adolescence: the role of the family and school climate and the DRD4 and 5-HTTLPR genotype
Omgevingsfactoren kunnen invloed hebben op de ernst van ADHD problemen en hoe deze zich over de tijd ontwikkelen. Omgekeerd kan ADHD gedrag ook invloed hebben op de omgeving. We onderzochten de rol van ervaren steun binnen het gezin en op school in relatie tot het beloop van ADHD bij jongeren tussen de 11 en 16 jaar. We keken ook of een genetische aanleg hierbij een rol speelt.
Factors related to parental pre-treatment motivation in outpatient child and adolescent mental health care
Voor het slagen van een behandeling is het belangrijk dat ouders gemotiveerd zijn en bereid zijn om ook zelf te veranderen. In dit onderzoek hebben we gekeken naar factoren die invloed hebben op de motivatie van de ouders voorafgaand aan de start van een behandeling in de ambulante jeugd GGZ.
Self-directed or therapist-led parent training for children with attention deficit hyperactivity disorder? A randomized controlled non-inferiority pilot trial
Continued Benefits of Methylphenidate in ADHD After 2 Years in Clinical Practice: A Randomized Placebo-Controlled Discontinuation Study
Parent-clinician agreement in rating the presence and severity of attention-deficit/hyperactivity disorder symptoms
Self-reported attachment styles in children with and without attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD)
ADHD Symptoms in Middle Adolescence Predict Exposure to Person-Related Life Stressors in Late Adolescence in 5-HTTLPR S-allele Homozygotes
Eerder is gevonden dat stress zorgt voor meer ADHD symptomen specifiek bij die kinderen met een genetische kwetsbaarheid, namelijk met het zogenaamde ‘stressgen’ (5-HTTLPR S-allele Homozygoot). Omgekeerd kan het ook zo zijn dat kinderen met ADHD in meer stressvolle omstandigheden terecht komen. We vroegen ons af wat het beloop van ADHD symptomen tijdens de adolescentie (11-16 jaar) is en welke...
Practitioner Review: Current best practice in the use of parent training and other behavioural interventions in the treatment of children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
Daley D, Van Der Oord S, Ferrin M, Cortese S, Danckaerts M, Doepfner M, Van den Hoofdakker BJ, Coghill D, Thompson M, Asherson P, Banaschewski T, Brandeis D, Buitelaar J, Dittmann RW, Hollis C, Holtmann M, Konofal E, Lecendreux M, Rothenberger A, Santosh P, Simonoff E, Soutullo C, Steinhausen HC, Stringaris A, Taylor E, Wong ICK, Zuddas A, Sonuga-Barke EJ.
Methylphenidate Has Superior Efficacy Over Parent-Child Interaction Therapy for Preschool Children with Disruptive Behaviors
van der Veen-Mulders L, van den Hoofdakker BJ, Nauta MH, Emmelkamp P, Hoekstra PJ.
Preschool children's response to behavioural parent training and parental predictors of outcome in routine clinical care
van der Veen-Mulders L, Hoekstra PJ, Nauta MH, van den Hoofdakker BJ.
Paternal influences on treatment outcome of behavioral parent training in children with attention-deficit/hyperactivity disorderTitel (stramien)
Dopamine transporter gene moderates response to behavioral parent training in children with ADHD: a pilot study
Behavioral parent training as an adjunct to routine care in children with attention-deficit/hyperactivity disorder: moderators of treatment response